De rollen zijn omgedraaid: terwijl Nederland met de crisis worstelt,
groeit de Surinaamse economie met 4 procent. Het einde van de hulp, twee
jaar terug, doet geen zeer meer.
 |
| © Guus Dubbelman / de Volkskrant.
Drukte aan de Waterkant in het oude deel van Paramaribo, aan de Suriname-rivier.
|
Suriname heeft helemaal geen Nederlandse ontwikkelingshulp meer nodig.
Terwijl Nederland in crisis verkeert, groeit de Surinaamse economie jaar
in, jaar uit met ruim 4 procent. Dankzij de hoge olie-en goudprijs
verdient de regering-Bouterse honderden miljoenen dollars aan de
oliewinning en aan de goudkoorts in het binnenland. 'Holland? Holland is
niet belangrijk voor me', roept president Desi Bouterse daarom steeds
luider.
Ruim twee jaar geleden deed Den Haag Suriname in de ban
omdat Bouterse de verkiezing had gewonnen. Maar nu is zelfs het IMF
enthousiast over Suriname. 'We hebben internationaal nu een heel goede
naam opgebouwd', zegt coalitie-parlementariër Henk Ramnandanlal (PALU)
trots.
Suriname mag een omstreden staatshoofd aan het roer
hebben, het heeft niet geleid tot politieke en economische isolering van
het land. Integendeel, na een moeilijk en teleurstellend begin onder
Bouterse is de oud-kolonie anno 2013 booming.
Goudkoorts
Maar
liefst 2,2 miljard euro willen een Amerikaanse en een Canadese
multinational investeren in twee goudmijnen en dat midden in een
wereldwijde crisis. Het wakkert de Surinaamse goudkoorts nog verder aan.
Het parlement buigt zich nu over de grootste buitenlandse investering
in de geschiedenis.
'We hopen dat Suriname een gouden toekomst
tegemoet gaat', zegt oud-minister Gregory Rusland van Natuurlijke
Hulpbronnen, wiens Nieuw Front-regering tot 2010 de basis legde voor de
economische opleving en de miljardendeal. 'Wat nu gebeurt in Suriname is
een continuering van wat wij in gang hebben gezet.'
Zeurende Hollanders
Een
land dat heeft aangetoond zonder die 'zeurende Hollanders' verder te
kunnen, zo zien Bouterse en zijn NDP het Suriname van de afgelopen twee
jaar. 'We hebben dat geld niet nodig', sneerde minister van Buitenlandse
Zaken Winston Lackin vorig jaar toen Den Haag de laatste 20 miljoen
euro ontwikkelingshulp opschortte. De armen in Nederland, zei Lackin
sarcastisch, konden het vast wel goed gebruiken.
Om een lange
neus naar 'de Noordzee' te trekken, haalde Paramaribo daarom de
betrekkingen met Venezuela, Frankrijk en vooral China stevig aan.
Bouterse en zijn ministers zetten vanaf het begin alles op alles om snel
de miljardendeal in de goudproductie rond te krijgen, hopend op grotere
staatsinkomsten. Vlak voor de Kerst was het zo ver. 'De Surinamers gaan
een gouden Kerst tegemoet', beloofde de oud-legerleider.
Wat
Nederland nooit lukte, diversificatie van de staatsinkomsten, is
Suriname hard op weg te bereiken. Olie, gewonnen in de kuststrook ten
westen van Paramaribo, heeft bauxiet al verdreven als de grootste
inkomstenbron.
Olie
Staatsolie, opgezet in
1980 door Bouterses militaire regime, maakte vorige maand een megawinst
over 2012 bekend: 360 miljoen euro. Op een omzet van 'slechts' 758
miljoen euro. Hiervan stroomde 243 miljoen als nettowinst direct in de
staatskas. Het is een bedrag waarvoor een gemiddeld AEX-bedrijf zich
niet zou schamen. Zo boekte multinational AkzoNobel over 2011 een winst
van 477 miljoen euro.
Goud moet nog groter worden. Aanzienlijk
veel meer dan de 119 miljoen euro waarmee de Rosebel-goudmijn van het
Canadese Iamgold in 2011 de staatskas spekte. Sinds de goudkoorts in
2004 begon toe te nemen, is de goudproductie bijna verdrievoudigd tot
jaarlijks meer dan 20 duizend kilo.
Om meer te verdienen aan het
goud, wordt het Surinaamse aandeel in de Rosebel-mijn uitgebreid naar 30
procent. De nieuwe goudmijn van Newmont wordt voor 25 procent van
Suriname. De eerste reacties in het parlement op Bouterses gouddeal zijn
positief, ook van de oppositie.
Kritiek
Maar
er is ook kritiek. Suriname, betoogt parlementariër Asis Gajadien
(Nieuw Front), kan veel meer verdienen als de kleine gouddelvers onder
controle worden gebracht. Deze groep van naar schatting 30 duizend man,
van Brazilianen tot Surinaamse-Nederlanders uit Amsterdam Zuid-Oost, is
verantwoordelijk voor iets meer dan de helft van de goudproductie. Maar
de fiscus verdient slechts weinig aan ze. Gajadien schat dat van de 1,5
miljard euro die in 2012 aan goud werd gewonnen (waarvan een miljard
door de kleine gouddelvers) slechts 228 miljoen euro in de staatskas
belandde.
Hij is ontevreden over de maatregelen die Bouterse nam
om de 'wild westtaferelen' in het binnenland te beëindigen. Gajadien:
'Er is nu zelfs een enorme toeloop van illegale Chinezen. Ook opereren
sommige groepen, vrienden van de regering, ongestoord in het gebied. Wij
willen weten welke personen een goudconcessie hebben gekregen.'
Oud-minister
Rusland verwacht dat de 560 duizend Surinamers over een jaar of zeven
een enorme stroom gouddollars mogen verwachten. 'Toen we tien jaar
geleden met de Rosebel-mijn begonnen, stond de goudprijs op 227 euro per
ounce. Nu is het 1.300 euro. We wisten niet dat de goudwinning zó
lucratief zou worden.'